Słowacja: Romowie za murem

Rzeczpospolita
Warszawa 19-10-2009 D2. / Nr 245

Słowacja: Romowie za murem

Trzymetrowej wysokości mur oddzielił cygańską osadę od Słowaków w miejscowości Ostrovany.
- Żyjemy tu jak w zoo
- mówią Romowie
W miasteczku liczącym 1700 mieszkańców Romów jest więcej niż Słowaków. Do romskiej narodowości przyznaje się 1120 osób. Ale warunki życia obu społeczeństw dzieli przepaść. Romowie mieszkają w rozpadających się chatach bez kanalizacji, na skraju miasteczka. Nie ma tam poczty, lekarza i szkoły.
- Zatwierdziliśmy budowę muru na wniosek samorządu. To było piekło. Strach przed Romami był tak duży, że pod petycją podpisali się niemal wszyscy - usprawiedliwia się starosta Ciril Revak.
Słowacy z Ostrovan nie kryją gniewu. Bezrobotni Cyganie okradają ich domy, wyrywają warzywa, zrywają owoce z przydomowych ogródków.
- Kradną dosłownie wszystko. Wycieraczki, kury, suszące się ubrania. Chcieliśmy się odgrodzić sami. Postawiliśmy płot z siatki, ale Romowie ukradli go w ciągu jednej nocy. Nawet słupki zabrali - mówią mieszkańcy Ostrovan
- Ten nowy, betonowy jest lepszy, bo romskie dzieci nie przejdą.
- Mur nie rozwiąże konfliktów w Ostrovanach - ostrzega pełnomocnik rządu do spraw romskich Tomasz Galbavy. Konflikty i starcia wybuchają niemal co miesiąc. Niedawno grupa Romów zamordowała i sprzedawczynię ze sklepu spożywczego. Z kolei Słowacy pobili do nieprzytomności dwóch Cyganów, którzy ukradli telewizor z miejskiej ! świetlicy. Mieszkańcy Ostrovan od [ dawna zwracali się do władz i o pomoc, ale zamiast rządu j na ich apele odpowiadali ekstremiści. Przedstawiciele , skrajnej prawicy zorganizowali w Ostrovanach demonstrację. Interweniowała policja, a przestraszeni Romowie zabarykadowali się w swoich domach. Betonowe getto w Ostrovanach nie jest pierwszym na Słowacji. Przed dwoma lary władze 90-tysięcznego Preszova na wschodzie kraju po- I stanowiły wznieść mur, który ' miał   odgrodzić   cygańską ¦ dzielnicę od reszty miasta, i Ostatecznie wobec sprzeciwu i obrońców praw człowieka i muru nie postawiono. Według nieoficjalnych danych w 5,5-milionowej Słowacji żyje od 400 do 500 tysięcy Romów. Jedynie połowa z nich jest zintegrowana z resztą populacji. Tylko na Spiszu iOrawienaliczonookoło50o i cygańskich wiosek skleconych z dykty i blachy. Liczba j Romów wzrasta: rodzi się ich | czterokrotnie więcej niż Słowaków.  Przy  zachowaniu i obecnych tendencji demograficznych w roku 2060 Romowie stanowić będą na Słowacji większość.
Andrzej Niewiadowski z Bratysławy