Prawie wszystko o Romach - Muzeum w Tarnowie

Terni
Tarnów 25-02-2009 T. / Nr 8
Dorota JuchaMuzeum w Tarnowie

Prawie wszystko o Romach - Muzeum w Tarnowie

W Muzeum Okręgowym w Tarnowie można zakupić wydawnictwa dotyczące Romów.
Krótkie kompendium wiedzy o Romach i pierwszy numer rocznika o tematyce romskiej to nowe propozycje wydawnicze Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Druk książek sfinansowano z funduszy MSWiA.
- Wydawnictwa te zostały zrealizowane dzięki dotacji przyznanej przez MSWiA w ramach programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce. Program zakłada informowanie o społeczności romskiej i promocję jej kultury. Tak się składa, że jesteśmy jedynym muzeum w Polsce, które z funduszu korzysta - mówi Adam Bartosz, dyrektor Muzeum Okręgowego w Tarnowie.
„Ame Roma/Jame Roma - My Romowie" to tytuł niewielkiej broszury autorstwa Adama Bartosza, adresowanej do uczniów, 2008 studentów i nauczycieli, będącej kompendium wiedzy na temat kultury romskiej. Zainteresowani znajdą tu archiwalne zdjęcia, fotografie wykonane podczas Taboru Pamięci Romów, ale przede wszystkim podstawowe informacje o pochodzeniu Romów, różnicach w obrębie tej społeczności, ich liczebności, języku czy zasadności używania określeń „Cygan" - „Rom". Osobne rozdziały poświęcono religijności Romów, różnym wizerunkom Romów, romskiej tożsamości czy wreszcie tym Romom, którzy w różnych instytucjach samorządowych reprezentują swoją społeczność.
Zdecydowanie inny charakter ma kolejne wydawnictwo, opracowane w ramach programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce. To „Studia Romologica", których numer pierwszy wła-
śnie się ukazał. - Tym chlubimy się najbardziej, bo to pierwsze w Polsce pismo naukowe podejmujące tematykę romską, w dodatku tworzone przez międzynarodowy zespół. Autorzy, naukowcy z różnych krajów i różnych dziedzin, interesujący się tą tematyką, pochodzą między innymi z Indii, Rosji, Kolumbii czy Francji, a także Słowacji i Polski. Teksty publikowane są w języku polskim, a streszczenia w językach romskim i angielskim. Pismo ukazywać się będzie w cyklu rocznym i każdy tom zawierać będzie bloki tematyczne- wyjaśnia Adam Bartosz, redaktor naczelny „Studia Romologica".
Blok tematyczny w pierwszym tomie poświęcono tradycyjnym sądom romskim, które zachowały się m.in. w Polsce, na Ukrainie i w Rosji. Jak dodaje Adam Bartosz, zjawisko jest ciekawe - niektóre grupy Romów zdołały sobie wywalczyć w miejscowym prawodawstwie swoistą niszę: wyroki tradycyjnych sądów romskich są uznawane przez oficjalne sądy państwowe. Łatwo tu o konflikt; niektóre z tradycyjnych zachowań w społeczności romskiej karane są np. przez polskie sądownictwo, a według ich prawa przestępstwem nie są. „Rromani kris" - tradycyjny cygański sąd, stara się oceniać, a nie tylko karać: nie chodzi oto, by kogoś skazywać, ale by uniknąć konfliktu; nie tyle chodzi o wskazanie i napiętnowanie winnego, co o znalezienie sposobu na naprawienie krzywdy.
W pierwszym tomie znalazły się również artykuły dotyczące m.in. zagłady Romów, problemów edukacji Romów w czasach istnienia Czechosłowacji czy konieczności prowadzenia badań terenowych wśród społeczności romskich w Polsce. Kolejny tom ukaże się jesienią tego roku i traktować będzie o języku oraz edukacji Romów.
Zainteresowani kulturą Romów mogą też sięgnąć po pierwszą część „Katalogu zbiorów cy-ganologicznych Muzeum Okręgowego w Tarnowie". W zbiorach znajduje się m. in. pięć wozów cygańskich, ponad 60 różnego rodzaju ubiorów i ozdób, rozmaite narzędzia i sprzęty, rekwizyty magiczne, a także obrazy, rysunki i ryciny o tematyce romskiej. Tom pierwszy „Katalogu zbiorów..." zawiera realia związane z historią i kulturą Romów oraz zbiór oryginalnych przedstawień Romów w sztuce. Wszystkie przedmioty sfotografowano i opisano. W drugim tomie znajdą się katalog grafiki ilustracyjnej oraz pocztówki o tematyce romskiej.

Gazeta Wyborcza - Katowice
Tychy 17-02-2009 DZ. / Nr 40

Romowie w muzeum

•• Tyskie Muzeum Miejskie (ul. Katowicka 9) zaprasza o godz. 15 na wernisaż nowej wystawy pt. „Roma - Cyganie. Historia i kultura". Otwarciu wystawy będzie towarzyszy! koncert tradycyjnych pieśni cygańskich w wykonaniu Teresy Mirgi i zespołu Kale Bała, Romów z gminy Bukowina Tatrzańska. Ekspozycja będzie dostępna do 18 kwietnia.
Wstęp wolny.