Portret ludzi (nie)zwykłych
Tygodnik Wałbrzyski
Wałbrzych 12-10-2009 T. / Nr 41
Portret ludzi (nie)zwykłych
Najnowsza wystawa fotografii otwarta w miniony poniedziałek w wałbrzyskim muzeum prezentuje na pierwszy rzut oka zwykłych ludzi. Na dwudziestu czarno-białych zdjęciach widzimy, m.in. lekarkę, pielęgniarkę, właściciela firmy budowlanej, pracownika socjalnego w ich codziennym otoczeniu. Wszyscy są Romami, a ich portrety - dzieło amerykańskiego fotografika Chada Evansa Wyatta - stanowić mają przykład, jak niesłuszne są nasze stereotypy na przedstawicieli tej narodowości. Chad Evans Wyatt na stałe mieszka w Waszyngtonie. Specjalizuje się w fotografii portretowej, przed jego obiektywem zasiadali, m.in. amerykańscy prezydenci, politycy i inne znane osobistości . Na początku lat dziewięćdziesiątych wraz z żoną -przyjechał do Czech, gdzie zrealizował projekt przedstawiający czeskie środowisko artystyczne po okresie „aksamitnej rewolucji". Wówczas też, na fali własnych doświadczeń, zrodził się pomysł projektu, który mógłby zmienić wizerunek Roma w świadomości Czechów.
- Jestem na pół Europejczykiem, na pół Amerykaninem - mówi o sobie Chad Evans Wyatt. Wychowałem się we Francji, potem wyjechałem do Stanów, gdzie każdy jest „skądś". Tu też przeżyłem okres walk o prawa człowieka, o prawa mniejszości. Tym większym więc szokiem były dla mnie stereotypy dotyczące ;* społeczności romskiej, jakie zastałem po przyjeździe do Czech. Często zdarzało się, że podczas pracy z osobami, które chciałem fotografować, spotykałem się z ich ogromnymi obawami przed upublicznieniem zdjęć. Tam, w Czechach napady i pobicia Romów stanowią tak realne zagrożenie, że wielu z nich nie chce przyznać się do swojego pochodzenia.
Moim zdjęciom towarzyszą wywiady z ich bohaterami. One pomagają zrozumieć cały zamysł i przekonać się, co myślą i czują pokazani ludzie. Sam wernisaż wystawy stał się wielkim świętem kultury romskiej. Obok artysty uświetnił go swoją obecnością zespół „Nowa Romo", który śpiewem i tańcem witał zaproszonych gości na muzealnym dziedzińcu, a następnie bawił ich podczas przyjęcia w ogrodach. Sam Chad Evans Wyatt przedstawił też krótką prezentację, podczas której opowiadał o kulisach swojej pracy, o historii projektu „Romskie Odrodzenie", a także przedstawiał zdjęcia, które nie znalazły się na wystawie. Według zapowiedzi być może wkrótce artysta rozpocznie prace nad podobnym projektem , tym razem przedstawiając środowisko polskich Romów, Wystawa trafiła do naszego miasta dzięki współpracy muzeum z Fundacją Integracji Społecznej PROM oraz wsparciu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. - „Romskim Odrodzeniem" rozpoczynamy nowy cykl pod nazwą „Wałbrzyski Kalejdoskop Kultur" - zapowiada Marek Stadnicki, dyrektor muzeum. Chcemy w nim pokazywać, że ani Polska, ani Dolny Śląsk, ani Wałbrzych nie są kulturowym monolitem, że obok nas żyją ludzie, którzy wychowali się w innej tradycji, którzy mają swoją własną kulturę. Poznając ją możemy nie tylko pozbyć się uprzedzeń, ale przede wszystkim wzbogacić samych siebie.
Wystawę oglądać można w wałbrzyskim muzeum do końca października.
Jacek Drejer
Zespół Nowa Roma zadbał o artystyczna, oprawę wieczoru
Chad Evons Wyatt otworzył w wałbrzyskim muzeum wystawę swoich fotografii „Romskie Odrodzenie"
JACEK DREJER
