Kanada karze Czechów za Romów
Gazeta Wyborcza
Warszawa 03-07-2009
DZ. / Nr 154
Piątek 3 lipca 2009. Gazeta Wyborcza. www.wyborcza.pl
www.wyborcza.pl wychodzi 24 godziny na dobę
Luboś Palata
Kanada karze Czechów za Romów
Ottawa wprowadza wizy dla Czechów, ponieważ lawinowo rośnie liczba czeskich Romów proszących o azyl polityczny w Kanadzie. Nad Wełtawą czują się dyskryminowani, a nawet boją się o życie. Kanada zdecydowała się na taki krok natychmiast po przekazaniu przez Czechów Szwedom przewodnictwa w UE. Takie posunięcie wobec kraju stojącego na czele Unii mogłoby wywołać zdziwienie, ale w chwili gdy Czechy znów spadły do roli jednego z niewielkich państw Dwudziestki - siódemki, Kanada przestała się wahać. Powód jest jasny: w ciągu ostatnich sześciu miesięcy o azyl polityczny poprosiło tam ponad 2 tys. czeskich Romów, czyli kilkakrotnie więcej niż w zeszłym roku. Oficjalnie Kanada ogłosi wprowadzenie wiz na początku przyszłego tygodnia, ale szanse na to, by czeskim dyplomatom udało się zmienić tę decyzję, są nikłe. Prawdopodobieństwo wprowadzenia wiz jest bardzo duże - uważa szef MSZ Jan KohouL - Wciąż próbujemy zapobiec tej decyzji. Zawsze jestem dobrej myśli, ale w tym przypadku nie jestem zbyt wielkim optymistą. Decyzję o wprowadzeniu wiz przekazał Czechom na początku tygodnia kanadyjski minister ds. przesiedleń Jason Kenney. Według wczorajszych „Lidovych Novin" czeski minister spraw wewnętrznych Martin Pecina zaproponował Kanadyjczykom bezprecedensowy krok - zamknięcie bezpośredniego połączenia lotniczego z Pragi do Toronto. Właśnie tą drogą dostaje się do Kanady najwięcej Romów proszących o azyl. Czeskie Linie Lotnicze CSA ogłosiły, że państwo jako większościowy właściciel narodowego przewoźnika może taką decyzję przeforsować. Kiedy ta propozycja nie zrobiła na Kanadyjczykach wrażenia, w środę Czechy zagroziły, że wprowadzą wizy dla posiadaczy kanadyjskich paszportów dyplomatycznych i służbowych. Więcej Praga zrobić nie może ze względu na członkostwo w strefie Schengen. Do sprawy nie miesza się UE, choć mogłaby się opowiedzieć po stronie Pragi. Spór między Pragą i Ottawą o przesiedleńców to skomplikowana sprawa Obie strony najpierw powinny postarać się go rozwiązać bilateralnie - powiedziała Catherine van Heidenstam, ambasador Szwecji, od 1 lipca przewodzącej Unii. Winą za lawinowy wzrost liczby podań o azyl Praga obarcza Kanadę i jej szczodry system azylowy, gwarantujący bardzo dobre warunki do życia przez okres od jednego roku do dwóch lat także tym, których podania nie zostały rozpatrzone pozytywnie. Czescy dyplomaci podają przy tym przykład Wielkiej Brytanii, która także miała podobny problem. Po zaostrzeniu brytyjskiego prawa azylowego napływ czeskich Romów na Wyspy praktycznie ustał. Jednak romscy działacze w Czechach uważają inaczej. Wyjazdy Romów do Kanady są jasną reakcją na działania neonazistów z Partią Robotniczą na czele, które zaczęły się w drugiej połowie 2008 r. - mówi Zdenek Rysavy ze stowarzyszenia Romea. Od ponad pół roku neonaziści organizują „karne manifestacje" do romskich gett na obrzeżach czeskich miast Kampanię wyborczą do Parlamentu Europejskiego prowadzili pod antyromskimi hasłami takimi jak „Czechy dla Czechów". Neonazistowska Partia Narodowa wyprodukowała i wyemitowała w telewizji publicznej antyromski rasistowski spot wyborczy. Według organizacji pozarządowych do Kanady emigruje intelektualna i ekonomiczna elita prawie 200-tys. mniejszości romskiej. Kilka tygodni temu na wyjazd zdecydowała się Anna Polakova kierująca romską audycją w publicznym radiu. Bałam się o dzieci, bałam się wzrostu neonazizmu w Czechach - powiedziała Polakova, która była jedną z najważniejszych osobistości romskich nad Wełtawą. Wprowadzenie przez Ottawę wiz - w państwach UE oprócz Czech obowiązek taki obejmuje jeszcze Rumunów i Bułgarów - stanie się problemem dla tysięcy Czechów, którzyjeżdżą do Kanady. Ambasada Kanady nie zamierza otworzyć oddziału wizowego i Czesi będą musieli załatwiać wizy w Wiedniu. Zdaniem działaczy romskich wprowadzenie wiz, które dla Czech jest hańbą, może się obrócić przeciwko Romom. Świadczą o tym mściwe internetowe wpisy pod artykułami poświęconymi tej tematyce - większość komentarzy była rasistowska. Administratorzy stron, co nie jest dziś typowe w takich sytuacjach, nie reagowali, o
