Edukacja Romów. Studium porównawcze na przykladzie Czech, Polski i Słowacji

Edukacja Romów w Europie Środkowej

Studium porównawcze na przykładzie Czech, Polski i Słowacji

- Romowie/Cyganie - tożsamość etniczna, historia, kultura, status mniejszości
- edukacja wielokulturowa/międzykulturowa
- problemy edukacji Romów w Czechosłowacji i PRL
- charakterystyka współczesnej sytuacji edukacyjnej Romów

Obecnie największą mniejszościową grupę w Europie stanowią Romowie/Cyganie. Rozważania zawarte w tej publikacji swoim zasięgiem obejmują trzy kraje: Republikę Czeską, Rzeczpospolitą Polską, Republikę Słowacką, jednak problematyka romska, ze względu na trudną sytuację tej społeczności
w wielu sferach życia, wydaje się być istotna dla całego regionu Europy Środkowej. Publikacja ma znaczenie eksploracyjne dla tego obszaru wiedzy, bowiem do tej pory nie ukazało się żadne opracowanie traktujące o edukacji Romów i zarazem porównujące jej funkcjonowanie w wymienionych wyżej krajach.

Wobec funkcjonowania społeczeństw wielokulturowych i zachodzącego procesu integracji, podejmowanie problemów edukacyjnych związanych z porównaniem sytuacji oświatowej społeczności romskiej w kilku sąsiadujących ze sobą krajach oraz analiz w zakresie podejmowanych działań, uważam za zasadne i wartościowe społecznie.

Wysoko oceniam znajomość i różnorodność prezentowanej literatury przedmiotu, jak też umiejętność jej doboru i interpretacji. Sądzę, że zaprezentowana w niniejszej pracy znajomość literatury przedmiotu, samodzielne próby analiz, porównań, wnioskowań, są dobrym przyczynkiem do dalszych poszukiwań badawczych.

Fragmenty z recenzji prof. dr hab. Jerzego Nikitorowicza

Złożoność wspomnianej problematyki wymaga też posłużenia się trudną, lecz wyjątkowo efektywną poznawczo perspektywą interdyscyplinarną. Temat badań mieści się na pograniczu pedagogiki porównawczej, edukacji wielokulturowej/międzykulturowej oraz socjologii mniejszości narodowych i grup etnicznych. Na uznanie zasługuje nie tylko wartość merytoryczna omawianych rozdziałów, ale także ich struktura, wewnętrzna konstrukcja i sposób prezentacji bogatych materiałów.

Fragmenty z recenzji prof. dr hab. Jadwigi Kosowskiej – Rataj

dr Łukasz Kwadrans - pedagog, politolog, socjolog i cyganolog. Wykładowca w Instytucie Pedagogiki Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu. Kurator zawodowy
w Sądzie Rejonowym w Świdnicy. Dwukrotny stypendysta International Visegrad Fund. Współrealizował granty krajowe i międzynarodowe. Współpracuje w ramach projektu VEGA
z Instytutem Studiów Romskich w Uniwersytecie Konstantyna Filozofa w Nitrze na Słowacji. Uczestnik wielu konferencji o zasięgu krajowym oraz międzynarodowym. Autor ponad trzydziestu artykułów
w czasopismach naukowych i pracach zbiorowych, także za granicą, z zakresu problematyki dotyczącej Romów/Cyganów.
SPIS TREŚCI:
1. PROBLEMATYKA ROMSKA W EUROPIE ŚRODKOWEJ
1.1. Charakterystyka społeczności romskiej
1.1.1. Tożsamość etniczna w procesie przemian
1.1.2. Romowie jako grupa etniczna
1.1.3. Socjologiczna charakterystyka sytuacji mniejszościowej
1.1.4. Etnonimy własne grupy
1.1.5. Krótka historia Romów/Cyganów
1.1.6. Edukacja Romów w ujęciu historycznym
1.1.6. Struktura demograficzna
1.1.7. Liczebność
1.2. Idea edukacji wielokulturowej/międzykulturowej
1.3.1. Wielokulturowość
1.3.2. Międzykulturowość
1.3.3. Edukacja wielokulturowa jako reakcja
1.3.4. Edukacja międzykulturowa jako interakcja
1.3.5. Pedagogika międzykulturowa
1.3. Edukacja Romów - koncepcje
2. ZAŁOŻENIA BADAWCZE
2.1. Przedmiot i cele badań
2.2. Problemy badawcze i charakterystyka procedury badawczej
3. PROBLEMY MNIEJSZOŚCI ROMSKIEJ W CZECHOSŁOWACJI W LATACH 1945-1992
3.1. Cyganie/Romowie na ziemiach czeskich i słowackich po roku 1945
3.2. Procesy asymilacyjne wspomagane przez państwo
3.3. Szkolnictwo większościowe a edukacja Romów
3.4. Kierunki działań władz oświatowych
4. SYTUACJA ROMÓW W POLSKIEJ RZECZPOSPOLITEJ LUDOWEJ W LATACH 1945-1989
4.1. Romowie w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej
4.2. Produktywizacja, osiedlanie i działania asymilacyjne wobec Romów
4.3. Mniejszość romska w szkolnictwie powszechnym PRL
4.4. Mobilizacja etniczna Romów
5. PROCESY TRANSFORMACJI USTROJOWEJ W REPUBLICE CZESKIEJ, RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ I REPUBLICE SŁOWACKIEJ
A PROBLEMY EDUKACJI SPOŁECZNOŚCI ROMSKIEJ
5.1. Charakterystyka sytuacji edukacyjnej Romów po upadku komunizmu
5.2. Programy rządowe na rzecz społeczności romskiej
5.3. Projekty edukacyjne oraz działalność romskich i lokalnych organizacji
5.4. Programy Unii Europejskiej i inne zagraniczne inicjatywy na rzecz edukacji Romów
5.5. Problemy edukacji Romów w Europie Środkowej
5.5.1. Programy edukacyjne
5.5.2. Podręczniki
5.5.3. Kadra (kształcenie, doskonalenie)
5.5.4. Działania państwa na rzecz podniesienia świadomości edukacyjnej
ZAKOŃCZENIE
SPIS TABEL
SPIS WYKRESÓW
SPIS SCHEMATÓW
SPIS MAP
BIBLIOGRAFIA

Partnerzy:

Prom
MSWiA
DUW
UKF
JCU
CIRS